Climate Dialogue, het internationale discussieplatform dat in november 2012 gelanceerd werd door KNMI, PBL en mijzelf, maakt in 2014 een “doorstart”. Dat is afgelopen donderdag besloten in de Tweede Kamer, nadat een meerderheid in de kamer instemde met een amendement van VVD-kamerlid Remco Dijkstra. Ik gebruik hier het woord doorstart tussen aanhalingstekens omdat Climate Dialogue officieel nooit gestopt is. Actieve bezoekers van klimaatblogs zullen echter opgemerkt hebben dat er sinds afgelopen zomer weinig activiteit is geweest op de site en dat het ook daarvoor niet altijd even soepel verliep.

De stilte van de afgelopen maanden is vrij eenvoudig te verklaren. Het budget was op. De bijdrage vanuit de instituten valt dan eigenlijk automatisch weg. Voor mij als freelancer was de ontstane situatie behoorlijk frustrerend. Ik kon proberen de site aan de gang te houden, maar zonder garantie op betaling. In september bleek ook nog eens dat het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) Climate Dialogue niet begroot had voor 2014. De enige mogelijkheid die ons toen nog restte was proberen de politiek ervan te overtuigen dat Climate Dialogue belangrijk genoeg is om tenminste nog een jaar te steunen. Dat hebben met name Theo Wolters en ik de afgelopen tijd gedaan.

Een logische plek om te starten was de VVD. Climate Dialogue is immers voortgekomen uit een motie van VVD-kamerlid Helma Nepperus.  Remco Dijkstra heeft als VVD-kamerlid klimaat in zijn portefeuille. Daarnaast heb ik de PvdA benaderd. Hen heb ik er vooral op gewezen dat Diederik Samsom in een vroeg stadium achter Climate Dialogue is gaan staan (hij en René Leegte van de VVD traden toe tot onze Board of Recommendation). Dijkstra heeft vervolgens een amendement ingediend bij de begroting van I&M om alsnog Climate Dialogue te begroten.

Ondertussen liet staatssecretaris Mansveld van I&M een externe evaluatie doen van Climate Dialogue door de Griekse sociaal wetenschapper Eleftheria Vasileiadou van de VU. Zij interviewde de meeste betrokkenen de afgelopen tijd en ze benaderde ook alle discussianten. Haar evaluatie is op 4 december door I&M naar de kamer gestuurd met een begeleidende brief. De brief luidt als volgt:

Het lid Dijkstra heeft een amendement ingediend voor het vrijmaken van € 0,1 mln binnen artikel 19 Klimaat voor Climate Dialogue. Tijdens het debat heb ik met u afgesproken de afronding van de evaluatie hierover af te wachten en u zo spoedig mogelijk op te sturen. De evaluatie is afgerond en als bijlage bij deze brief gevoegd. Op basis van deze evaluatie omarm ik dit amendement.

Met het project Climate Dialogue wordt mede uitvoering gegeven aan de motie-Neppérus (31 793, nr.54), waarmee uw Kamer heeft verzocht om sceptici beter te betrekken discussies over klimaatonderzoek. Het is een gemodereerde blog voor wetenschappers die hebben gepubliceerd over het onderwerp dat wordt bediscussieerd, maar er verschillende visies op hebben. De discussies zijn wetenschappelijk van aard en gaan in op de kwaliteit en toereikendheid van data, onderzoeksmethodologie en het type analyse. Het project heeft een redactie en een adviescommissie die zijn samengesteld uit personen met zowel sceptische als mainstream opinies. Bij elk onderwerp schrijft eerst de redactie een inleiding met specifieke vragen. Dan geven de wetenschappers die daarvoor door de redactie gevraagd zijn hun  beargumenteerde visie. Vervolgens reageren de wetenschappers op elkaars argumenten of brengen nieuwe argumenten in, gemodereerd door leden van de redactie. Zodra duidelijk is waarover de discussianten het eens of oneens zijn en wat daarvan de achtergrond is, rondt de redactie de discussie af en stelt zij een samenvatting op van de discussie. Tot dusver hebben vier discussies plaatsgevonden:

  • De verklaring voor het snelle smelten van het ijs in de Poolzee.
  • De betekenis van waargenomen trends tegen de achtergrond van natuurlijke variabiliteit.
  • De kwaliteit van lokale klimaatmodellen.
  • De verwachte extra opwarming in de hogere luchtlagen in de tropen.

Daarnaast is er een kolom waar iedereen ter zake doende “publiekscommentaren” kan plaatsen waaraan ook enkele bekende wetenschappers hebben meegedaan. Door participanten in de discussies wordt onderschreven dat Climate Dialogue een uniek project is dat bezoekers met tegengestelde opinies trekt, zoals zowel blijkt uit de publieke commentaren op de blog als het doorlinken vanuit blogs uit het gehele spectrum van mainstream tot (extreem) klimaatsceptisch. Gezien het sterk wetenschappelijke karakter van het blog is, conform de verwachting, overigens geen sprake van grote bezoekersaantallen.

In de evaluatie wordt de conclusie getrokken dat beantwoording van de vraag of voortzetting van het project nuttig is, afhankelijk is van de interpretatie die wordt gegeven aan de doelstelling uit de motie Neppérus. De evaluatie stelt dat het project een goede start kan zijn om: sceptische wetenschappers te betrekken in toekomstig klimaatonderzoek, de achtergronden van de verschillende visies op de uitkomsten van wetenschappelijk onderzoek te  identificeren, nieuwe onderzoeksvragen te genereren, het weergeven van the full range of views in de IPCC-rapporten te verbeteren, de dialoog tussen mainstream en meer sceptische wetenschappers te verbeteren, meer inzicht in effectieve wetenschapscommunicatie te krijgen, en verdere gedachtevorming over klimaatverandering te ondersteunen. Ik beschouw dit als belangrijke doelstellingen. De opzet van het project wordt overigens minder geschikt geacht indien het doel zou zijn om controversiële kwesties op te lossen, het publieke debat te depolariseren, of de wetenschappelijke discussies over klimaatverandering te ontsluiten voor een groot publiek.

Ik wil graag de financiële steun voor het project Climate Dialogue in 2014 voortzetten om de betrokkenen de gelegenheid te geven elders financiering voor het project te vinden of het project goed gedocumenteerd af te ronden, opdat elders op de wereld gebruik kan worden gemaakt van de ervaringen met Climate Dialogue. Het is echter geen taak voor de Nederlandse overheid om wetenschappelijke dialogen op het web structureel te ondersteunen.

Met deze brief gaf Mansveld (PvdA) aan dat ook het ministerie inmiddels voor voortzetting van Climate Dialogue is. Een dag later volgde de stemming in de kamer. VVD, PvdA, CDA en SGP stemden voor, de overige partijen tegen. Dit betekende een ruime meerderheid in de kamer.

Er zijn verbeteringen nodig om van Climate Dialogue een goedlopend internationaal discussieplatform te maken. De komende weken zal er druk overleg zijn tussen I&M, KNMI, PBL, de advisory board van Climate Dialogue (waar Theo Wolters en Gerbrand Komen heel actief zijn) en mijzelf welke veranderingen we gaan doorvoeren in de organisatie en/of de aanpak.